Przejdź do treści
Wczytuję...

Czym jest firmware dysku

Istnieje przekonanie, iż ze względu na bezpieczeństwo danych, użytkownik powinien zadbać, aby dysk twardy posiadał zainstalowany zawsze aktualny firmware. Opinii tej nie podzielają jednak wszyscy eksperci. Zdania na temat konieczności aktualizacji tego typu oprogramowania są podzielone.

Czym jest firmware

Firmware jest specjalnym oprogramowaniem zainstalowanym fabrycznie w obwodach elektronicznych urządzenia i służącym obsłudze jego podstawowych funkcji. Jest to oprogramowanie opracowane przez producenta celem właściwego sterowania danym urządzeniem, innymi słowy umożliwia odpowiednią komunikację urządzenia. Aktualnie większość sprzętów elektronicznych posiada tego rodzaju oprogramowanie: telewizory, smartfony, aparaty fotograficzne, kamery, inteligentne urządzenia AGD, konsole wideo.

Firmware może być niewielkim programem uruchamiającym urządzenie i definiującym ustawienia fabryczne, lub sporej wielkości systemem sterującym, przy czym należy odróżnić go od systemu operacyjnego; firmware działa na niższym poziomie, i jest od niego niezależny.

Wiele urządzeń posiada możliwość aktualizacji tego typu oprogramowania (jest ono zapisywane w pamięci nieulotnej, np. flash, EEPROM, ROM), i dostosowania go do coraz efektywniejszych metod obsługi czy nowego zakresu funkcji. Modyfikacja firmware’u ma także znaczenie w kontekście poprawy współpracy z różnymi wersjami systemów operacyjnych, a także zgodności sprzętowej z komputerami różnych producentów.

W większości przypadków urządzeń jego użytkownik może wykonać aktualizację firmware'u we własnym zakresie. Aktualizacje zazwyczaj posiadają różne poprawki i nowe funkcje, które nie były dotąd obsługiwane, stąd istotne jest, aby w przypadku możliwości dokonania takiej “łatki”, czynić to stosownie do zaleceń producenta, nawet jeśli sprzęt pracuje sprawnie i nie zgłasza konieczności wykonania takich działań.

Panuje opinia, iż nie należy obawiać się aktualizacji firmware'u, jednak wszelkie działania należy przeprowadzać rozważnie i ostrożnie! Oprogramowanie wspomagające powinno kontrolować poprawność procesu i nie dopuszczać np. do instalacji niewłaściwego rodzaju firmware'u przeznaczonego dla innego typu urządzenia. Unieruchomienie urządzenia w wyniku zaniku zasilania (i w efekcie jego uszkodzenie) minimalizowane jest na przykład przez zastosowanie procedury aktualizacji jedynie przy podłączonym zasilaniu. Oczywiście zawsze pewne ryzyko uszkodzenia sprzętu istnieje, dlatego będąc mało doświadczonym użytkownikiem lepiej zgłosić się z problemem do odpowiedniego punktu serwisowego, gdzie przeprowadzone zostaną w sposób odpowiedni i właściwy stosowne czynności aktualizacyjne.

W przypadku większości urządzeń oprogramowanie asystujące sprawdza dostępność nowej wersji, pobiera ją oraz informuje o konieczności instalacji (smartfony, tablety). W niektórych przypadkach asystent przeprowadza użytkownika krok po kroku przez system instalacji firmware’u.

Aktualizacja firmware dysku

Dyski twarde także posiadają swój specjalny firmware, ale jego instalacja może być nieco bardziej skomplikowana. Jest on odpowiedzialny za inicjalizację pracy dysku - wprowadzenia w stan gotowości do wykrycia przez komputer. Jeśli firmware nie zadziała prawidłowo, dysk może nie zostać znaleziony przez system operacyjny komputera. W zależności od konstrukcji nośnika, firmware może być krótkim programem (rodzaj BIOS’u) uruchamiającym urządzenie i warunkującym jego ustawienia fabryczne, lub poważnym systemem sterującym (w dyskach SSD).

W oprogramowaniu dysku można wyróżnić “PCB firmware” oraz “disk firmware”.

PCB firmware

Każdy model dysku posiada płytkę z elektroniką sterującą jego pracą. Oprócz podzespołów elektronicznych znajduje się tam również część firmware’u. Jest on zaimplementowany w pamięci dysku (ROM, NVRAM) i odpowiada za rozruch urządzenia - uruchomienie silnika oraz kalibrację głowic.

Disk firmware

To główna część firmware'u, która znajduje się na talerzach dysku, w niewidocznym dla użytkownika miejscu, zwanym “strefą serwisową”. Dostęp do strefy serwisowej odbywa się poprzez specjalne komendy VSC (Vendor Specific Commands). Ze względu na coraz większą złożoność dysków, także firmware staje się coraz bardziej rozbudowany, przy czym jego wielkość skorelowana jest z pojemnością, wersją oprogramowania i daną grupą dysków, będąc oczywiście także zależny od samego producenta urządzenia.

Aktualizować czy nie

Jeśli producent oferuje możliwość oraz narzędzia służące aktualizacji firmware’u dysku, użytkownik może skorzystać z takiego rozwiązania i przeprowadzić stosowne czynności. Dotyczy to zwłaszcza dysków do profesjonalnych zastosowań serwerowych i konstrukcji SSD. Niekiedy są to jednak procedury skomplikowane i wymagające. Za względów bezpieczeństwa, na wypadek niepowodzenia i utraty danych, przed każdym procesem aktualizacji należy wykonać backup (ryzyko można zminimalizować także poprzez zlecenie usługi stosownym punktom serwisowym).

Producenci dysków na swych stronach udostępniają aktualizacje oprogramowania układowego produkowanych modeli urządzeń. Są one udostępniane w ramach naprawy błędów starszych wersji oprogramowania, oraz implementacji różnych optymalizacji wpływających teoretycznie na przykład na efektywność pracy dysku. Metody oraz procedury aktualizujące firmware'u różnią się w zależności od modelu dysku, jego producenta i systemu operacyjnego komputera. Starsze modele dysków wymagały bootowalnych nośników z oprogramowaniem aktualizującym firmware, współczesne konstrukcje (dyski SSD) przewidują wykorzystanie stosownych aplikacji uruchamianych z poziomu systemu operacyjnego. Przed rozpoczęciem procedury aktualizacji zawsze należy zapoznać się ze stosowną instrukcją postępowania (rozpoznanie dysku, zastosowanie odpowiednich narzędzi programowych), aby zminimalizować prawdopodobieństwo ewentualnego uszkodzenia. Takie ryzyko istnieje, stąd sceptyczne podejście niektórych ekspertów do omawianych kwestii.

Czy zatem korzystać z możliwości aktualizacji, czy raczej jej unikać. Niektórzy są zdania, iż ryzyko awarii lub przeprowadzenia procedury niewłaściwie jest w takich przypadkach jednak zbyt wysokie. Efekty takich działań także nie muszą spełniać oczekiwań. Zalecają oni aktualizację jedynie w sytuacjach wystąpienia wadliwego oprogramowania, gdzie uaktualnienie firmware'u staje się po prostu koniecznością i jest przez producenta wymagane. Zdarzały się bowiem serie dysków, których błędy w oprogramowaniu stwarzały warunki do uszkodzeń urządzenia i utraty danych. Ze swej strony zalecamy wizytę w naszym laboratorium odzyskiwania danych - każdy przypadek zostanie odpowiednio przeanalizowany, możliwość przeprowadzenia tego typu działań zweryfikowana, stosowne rozwiązanie problemu zarekomendowane, a ewentualna aktualizacja przeprowadzona właściwie, z zachowaniem wszelkich standardów bezpieczeństwa.

Leave a Comment

Bezpłatny i niezobowiązujący odbiór i odwiezienie sprzętu do klienta

W związku zaistniałą sytuacją oferujemy bezpłatny transport sprzętu do naszego laboratorium i z naszego laboratorium na terenie Warszawy oraz całej Polski, jak również bezpłatną diagnozę. Cała operacja nie zobowiązuje do zlecenia nam odpłatnej usługi. Sprzęt odwożony do klientów dezynfekowany jest przy pomocy specjalnych preparatów. Zapraszamy do kontaktu telefonicznego w celu ustalenia szczegółów. Na terenie Warszawy transport odbywa się przy pomocy naszych kierowców. Na terenie Polski - posiłkujemy się usługami niezawodnej firmy UPS. Skontaktuj się z nami aby ustalić szczegóły działania.